Τα 80 τoυ χρόνια γιόρτασε, χθες Σάββατο 19 Νοεμβρίου,  στο Λονδίνο το Oinoussai Benevolent Fund – Ταμείο Ευπραγίας Οινουσσών. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο  The Nine Kings Suite Royal Lancaster.

Για σχεδόν 80 χρόνια, το Φιλανθρωπικό Ταμείο Οινουσσών παρέχει βοήθεια και υποστήριξη σε όσους έχουν ανάγκη στο νησί, καθώς και υποστήριξη διαφόρων αξιόλογων σκοπών, συμπεριλαμβανομένης της περίφημης Ναυτικής Ακαδημίας Εμπορικού Ναυτικού. Ως αποτέλεσμα της πρόσφατης οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα, η βοήθεια του Ταμείου έχει γίνει όλο και πιο αναγκαία, ιδίως για να βοηθηθούν φτωχοί και άρρωστοι συμπατριώτες Οινουσσιώτες.

Σήμερα, υπάρχουν πολλοί Οινούσσιοι που ζουν στη διασπορά και συνεχίζουν να στηρίζουν τις ανάγκες του νησιού, κυρίως μέσω του Φιλανθρωπικού Ταμείου Οινουσσών, το οποίο είναι πλέον εγγεγραμμένο φιλανθρωπικό ίδρυμα στο Ηνωμένο Βασίλειο. Πρόεδρος του Ταμείου από τα ο 2015 είναι ο Τζον Μ. Χατζηπατέρας, αντιπρόεδρος ο Γιώργος Τ.Λεμός  και ταμίας ο Τζον Π. Χατζηπατέρας.  Η σημερινή επιτροπή αποτελείται από Οινουσσιώτες που γεννήθηκαν εκτός Ελλάδας, αλλά διατηρούν ισχυρούς δεσμούς με το νησί.

Στην εκδήλωση προσκεκλημένος  ήταν ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Νότης Μηταράκης, ενώ ήταν πολλοί  οι καλεσμένοι από την Ελλάδα που έδωσαν το «παρών».

«Η Εκτελεστική Επιτροπή είναι ευγνώμων στα μέλη και τους δωρητές του Ταμείου, η γενναιοδωρία των οποίων επιτρέπει τη συνέχιση της παροχής ζωτικής βοήθειας στους Οινουσσίους που έχουν ανάγκη. Επιπλέον, το Ταμείο είναι σε θέση να συνεισφέρει σε διάφορα έργα υποδομής στο νησί» επισημαίνουν μέλη τους Ταμείου και προσθέτουν:

«Οι ανάγκες του νησιού σήμερα είναι τόσο σημαντικές όσο ποτέ και είναι απίθανο να σταματήσουν ποτέ. Αυτό σημαίνει ότι οργανισμοί όπως το ΤΕΟ θα έχουν πάντα ρόλο να διαδραματίσουν στην υποστήριξη των κοινωνικών, πολιτιστικών, αθλητικών, περιβαλλοντικών και εκπαιδευτικών αναγκών των Οινουσσών. Μέσω της τεχνολογίας, η επόμενη γενιά θα είναι σε θέση να διευκολύνει την πρόκληση της διατήρησης στενών δεσμών με την πατρίδα τους. Μέσω της συνεχούς γενναιοδωρίας των υποστηρικτών του Ταμείου, ελπίζουμε  ότι η επόμενη γενιά θα είναι σε θέση να διατηρήσει το Φιλανθρωπικό Ταμείο Οινουσσών ζωντανό για πολλά χρόνια».

Η ιστορία

Το Φιλανθρωπικό Ταμείο Οινουσσών ιδρύθηκε από Οινουσσιώτες που ζούσαν στο Λονδίνο το 1942 για να βοηθήσουν τους συμπατριώτες τους στο νησί των Οινουσσών που υπέφεραν από τις δυσκολίες του πολέμου.

Τα λίγα ναυτιλιακά γραφεία των Οινουσσιωτών  στο Λονδίνο εκείνη την εποχή έκαναν εθελοντικές οικονομικές συνεισφορές στο νέο αυτό Ταμείο. Τα χρήματα αυτά χρησιμοποιήθηκαν στη συνέχεια για την εξασφάλιση βοήθειας από πηγές όπως ο Ερυθρός Σταυρός, βοηθώντας πολλές φτωχές οικογένειες στο νησί να αποφύγουν την πείνα.

Ο πρώτος πρόεδρος του Ταμείου ήταν ο John D. Pateras, ο οποίος διετέλεσε πρόεδρος για 12 χρόνια μέχρι το 1954. Κατά τη διάρκεια αυτών των ετών, το Ταμείο ασχολήθηκε κυρίως με την παροχή βασικών αναγκών για το νησί.

Αργότερα, μετά την απελευθέρωση της Ελλάδας από τους Γερμανούς, το Ταμείο Ανακούφισης μετονομάστηκε σε Ταμείο Φιλανθρωπίας Οινουσσών, ή στα ελληνικά : “Ταμείον Ευπραγίας Οινουσσών” (ΤΕΟ). Κατά τη διάρκεια της επόμενης δεκαετίας, καθώς οι ανάγκες του νησιού εξελίσσονταν, το επίκεντρο του ΤΕΟ μετατοπίστηκε σε δημόσια έργα, όπως οδοφωτισμός, οδοποιία και ανακαίνιση των πολλών αγροτικών παρεκκλησίων του νησιού. Αυτό, φυσικά, ενώ συνέχιζε να παρέχει τακτική οικονομική στήριξη σε φτωχά ή άρρωστα άτομα και οικογένειες.

Ο δεύτερος πρόεδρος του ΤΕΟ ήταν ο John N. Pateras, ο οποίος υπηρέτησε για τέσσερα χρόνια μέχρι το 1958. Κατά τη διάρκεια της προεδρίας του ιδρύθηκε η Ναυτική Σχολή Οινουσσών.  Ήταν η πρώτη του είδους της στην Ελλάδα. Αρχικά λειτούργησε στο σπίτι του Ιωάννη Δ. Πατέρα και χρηματοδοτήθηκε αποκλειστικά από το ΤΕΟ.

Το 1957, η Ακαδημία μετακόμισε σε νέο κτίριο, το οποίο ήταν δωρεά των οικογενειών Διαμαντή Πατέρα. Το ΤΕΟ συνέχισε να στηρίζει οικονομικά το μεγαλύτερο μέρος του ετήσιου προϋπολογισμού της Σχολής , παρόλο που   λειτουργούσε υπό τη σκέπη του  κράτους.

Στην Ετήσια Γενική Συνέλευση του ΤΕΟ το 1955, συζητήθηκε εκτενώς το θέμα της παροχής στέγασης και σίτισης σε μη Οινουσσιώτες φοιτητές. Αυτό δημιούργησε δωρεές για την ανέγερση ενός Οικοτροφείου χωρητικότητας έως 250 φοιτητών. Το Οικοτροφείο άνοιξε το 1959, δίπλα στο νέο κτίριο της Σχολής. Τόσο η Ναυτική Ακαδημία όσο και το Οικοτροφείο λειτουργούν σήμερα, παράγοντας δόκιμους καταστρώματος και καπετάνιους για τον σημερινό ελληνικό εμπορικό στόλο. Η ύπαρξη αυτών των ιδρυμάτων συνέβαλε στο να κρατηθεί ζωντανό το νησί τις τελευταίες δεκαετίες, παρέχοντας έναν σκοπό στον μόνιμο πληθυσμό κατά τη διάρκεια των δύσκολων και συχνά απομονωμένων χειμερινών μηνών.

Κατά τη διάρκεια των προεδριών του Κώστα Γ. Λύρα, από το 1958 έως το 1962, του Πανάγου Κωστή  Λέμου από το 1962 έως το 1964 και του Ιωάννη Α. Χατζηπατέρα, από το 1964 έως το 1971, η Οινουσσιανή κοινότητα στο Λονδίνο αυξήθηκε σημαντικά.

Στο Λονδίνο υπήρχαν πάνω από 40 οινουσσιακά γραφεία, που αντιπροσώπευαν περίπου 230 πλοία.  Μέσω των εθελοντικών οικονομικών συνεισφορών αυτών των γραφείων-μελών, το Ταμείο ήταν σε θέση να συνεχίσει να στηρίζει σημαντικά τη Ναυτική Ακαδημία, να χρηματοδοτεί δημόσια έργα και να παρέχει οικονομική στήριξη σε φτωχές οικογένειες του νησιού.

Το γεγονός ότι το Ταμείο δεν ήταν το επίτευγμα ενός μεμονωμένου ατόμου ή μιας οικογένειας αλλά το αποτέλεσμα μιας κοινής, εθελοντικής προσπάθειας αποδεικνύει την αξία της αλληλεγγύης.

Κατά την ίδια περίοδο, ο πληθυσμός του νησιού είχε αρχίσει να συρρικνώνεται, καθώς πολλοί Οινουσσίοι μετεγκαταστάθηκαν στην Αθήνα, στον Πειραιά και στο εξωτερικό. Ως αποτέλεσμα, η αντικατάσταση του μικρού, πεπαλαιωμένου φέρι μποτ που συνέδεε τις Οινούσσες με το λιμάνι της Χίου δεν ήταν οικονομικά βιώσιμη για τους διαχειριστές του.

Για άλλη μια φορά το Φιλανθρωπικό Ταμείο Ο απευθύνθηκε για βοήθεια. Τα ναυτιλιακά γραφεία-μέλη ανταποκρίθηκαν συγκεντρώνοντας ένα σημαντικό χρηματικό ποσό από επιπλέον εισφορές. Αυτό επέτρεψε στον Όμιλο Φίλων Οινουσσών (ΟΦΟ), να παραγγείλει ένα νέο, σύγχρονο φέρι μποτ από ναυπηγείο στο Πέραμα. Το 1971, ο Μάρκος Δημητρίου Λαιμός έγινε πρόεδρος του ΤΕΟ, υπηρετώντας για 4 χρόνια μέχρι το 1975. Το νέο φέρι μποτ, με την ονομασία “Οινουσσάι”, άρχισε να λειτουργεί στις 28 Οκτωβρίου 1971 και υπηρέτησε πιστά το νησί για 12 χρόνια μέχρι το 1983.

Μεταξύ 1995 και 1999, ο Διαμαντής Γ. Σκινίτης ήταν πρόεδρος της ΤΕΟ. Κατά τη διάρκεια αυτών των ετών, το ΤΕΟ ανέλαβε μια σημαντική ανακαίνιση του παρεκκλησίου της Αγίας Παρασκευής στο κοιμητήριο του νησιού, ενώ παράλληλα αναπαλαίωσε τα κοινά μέρη του ίδιου του κοιμητηρίου.

Συνολικά, άλλα δεκαέξι αγροτικά παρεκκλήσια ανακαινίστηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1990, εξασφαλίζοντας ότι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν και να εορτάζονται κατά τις ημέρες της γιορτής τους, αντί να υποβαθμιστούν σε περαιτέρω αποσύνθεση. Η ΤΕΟ κανόνισε την ασφάλιση του ξενοδοχείου Θαλασσόπορος και της εκκλησίας του Αγίου Νικολάου, καθώς και την ασφάλιση του πλοίου Οϊνουσσάι ΙΙ, όλα για λογαριασμό του διαχειριστή τους, της Εταιρείας Φίλων Οϊνουσσάι.

Το 1999, ο Χρυσόστομος Παπαπατέρας ανέλαβε την προεδρία και μετέφερε το ΤΕΟ στον 21ο αιώνα, διατηρώντας τις θεμελιώδεις αρχές του οργανισμού. Κατά τα πρώτα χρόνια της προεδρίας του, το οστεοφυλάκιο του νησιού στο νεκροταφείο ανακαινίστηκε εξ ολοκλήρου. Αυτό ήταν τόσο ένδειξη σεβασμού στη μνήμη των πολλών προγόνων του νησιού, τα λείψανα των οποίων στεγάζονται μέσα, όσο και βασική ανάγκη.