Μάστιγα της εποχής μας η κατάθλιψη σε μωρά & εφήβους (video)

Συνέντευξη στην Chiosin.gr και τον Νίκο Ζερβόπουλο παραχώρησε ο παιδοψυχολόγος Γιώργος Πυλαρινός με θέμα το φαινόμενο της κατάθλιψης σε μωρά και εφήβους:

Ο όρος  « κατάθλιψη » στην καθομιλουμένη χρησιμοποιείται για ένα ευρύ φάσμα συναισθηματικών καταστάσεων που μπορεί να είναι είτε φυσιολογικές είτε παθολογικές.                                                                              Συνεπώς η κατάθλιψη μπορεί να αποτελεί:

–   μια φυσιολογική διάθεση  ή συναίσθημα , όπως για παράδειγμα όταν συμβαίνει μια σημαντική για το άτομο απώλεια ή  θάνατος ενός αγαπημένου προσώπου.

–  ένα σύμπτωμα , στην περίπτωση που η κατάθλιψη είναι μια  αντίδραση στο στρες  ή μια δευτερογενή αντίδραση σε ασθενείς με οργανικά  ή ψυχιατρικά προβλήματα

–  μια ψυχοπαθολογική διαταραχή  ή σύνδρομο , όπως για παράδειγμα η μείζων καταθλιπτική διαταραχή , η δυσθυμική διαταραχή και οι διπολικές διαταραχές.

 

Η διαφοροποίηση μεταξύ της φυσιολογικής θλίψης από την κλινική κατάθλιψη είναι συχνά δύσκολη. Θα μπορούσα να πω οτι όταν η καταθλιπτική διάθεση επιμένει και προκαλεί εμπόδια και δυσκολίες στη καθημερινή λειτουργικότητα του ατόμου, πάντα σε συνδυασμό με άλλα συμπτώματα, τότε μιλάμε για κλινική κατάθλιψη.                                                                                                                                                                                   Συνεπώς  η  θλίψη και η  κατάθλιψη είναι συναισθηματικές καταστάσεις οι οποίες διαφέρουν . Πιο συγκεκριμένα, ενώ η θλίψη   χαρακτηρίζεται ουσιαστικά από μια επώδυνη ( ψυχολογικά ) απώλεια που βιώνει το άτομο, αντίθετα η κατάθλιψη χαρακτηρίζεται από μια «πεσμένη» διάθεση που έχει περιγραφεί και ως «επώδυνη αναισθησία».

Μείζονα καταθλιπτική διαταραχή (επίσης γνωστή ως κλινική κατάθλιψη ή μονοπολική διαταραχή) είναι μια ψυχική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από διάχυτη και επίμονη χαμηλή διάθεση που συνοδεύεται από χαμηλή αυτοεκτίμηση και από την απώλεια του ενδιαφέροντος ή της ευχαρίστησης σε αναμενόμενα  ευχάριστες δραστηρίοτητες .

Η μείζονα καταθλιπτική διαταραχή είναι μια εξουθενωτική κατάσταση που επηρεάζει αρνητικά την οικογένεια, την επίδοση στην εργασία ή στα μαθήματα , στον ύπνο, στις διατροφικές συνήθειες και τελικά  επιδρά σοβαρά στην υγεία του ανθρώπου.

 

Η αιτιολογία της κατάθλιψης είναι πολυπαραγοντική.        

                                                                                                                                                                                            Καθοριστικοί παράγοντες είναι η κληρονομικότητα, η ιδιοσυγκρασία του ατόμου   και οι περιβαλλοντικες επιδράσεις ιδιαίτερα στα πρώτα χρόνια της ζωής του παιδιού. η ύπαρξη γενετικής συμμετοχής στην εκδήλωση της κατάθλιψης δεν αποκλείει την επίδραση των περιβαλλοντικών παραγόντων.

η κατάθλιψη μπορεί να εκδηλωθεί σε οποιοδήποτε παιδί έστω και εάν δεν υπάρχει κάποιος παράγοντας που σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο προσβολής από την πάθηση. Ωστόσο παιδιά που έχουν οικογενειακό ιστορικό κατάθλιψης έχουν περισσότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν την πάθηση.

Οι οικογένειες των καταθλιπτικών χαρακτηρίζονται από εντονότερες συγκρούσεις ,απόρριψη, προβλήματα στην επικοινωνία, χαμηλότερη έκφραση των συναισθημάτων , λιγότερη υποστήριξη και μεγάλες πιθανότητες κακοποίησης των παιδιών.

– ο τρόπος με τον οποίο διαχειρίζεται τις δυσκολίες του  και εξωτερικεύει το συναίσθημα του ( συνειδητά ή ασυνείδητα) :              –

-μέσω της σωματοποίηση δηλ . αναφέρει συχνά πόνους στο σώμα όπως κοιλιακά άλγη , κεφαλαλγίες, ναυτίες, ζαλάδες, κ.α. χωρίς να ανευρίσκεται αιτία  από την παιδιατρική εξέταση κατ επανάληψη.

παιδιά που κάνουν φασαρία  συνέχεια  , χτυπάνε το κεφάλι τους ,τραβάνε τα μαλλιά τους, τρώνε τα νύχια τους ή τις παρανυχίδες,

– άλλα γίνονται επιθετικά προς τρίτους  .

Στρεσσογόνα γεγονότα ζωής όπως ο θάνατος, η μετανάστευση και η προσφυγιά ,μαθησιακές δυσκολίες και σχολική αποτυχία, απόπειρα αυτοκτονίας στο κοντινό περιβάλλον, σοβαρή σωματική ασθένεια με ή χωρίς την ύπαρξη άλλων παραγόντων κινδύνου συνδέονται με την εμφάνιση κατάθλιψης.

Ας δούμε τώρα την συμπτωματολογία σε κάθε ηλικιακή ομάδα :

κλινική μορφή κατάθλιψης μπορούμε να συναντήσουμε ακόμα και σε βρέφη!

μιλάμε για σπάνιες περιπτώσεις στις οποίες παρατηρούνται βρεφάκια εγκλωβισμένα στα ¨αζήτητα ¨ των μαιευτηρίων όπου το προσωπικό  δεν επαρκεί για να καλύψει τις βασικές ανάγκες του μωρού ( υποστελεχωμένα ιδρύματα ) ,

συναισθηματικά μη διαθέσιμο το βασικό πρόσωπο φροντίδας, επειδή έχει κατάθλιψη ( επιλόχειος), άλλη ψυχιατρική δυσκολία  ή κάποια φυσική ασθένεια ή ακόμη λόγω άλλων παραγόντων, το βρέφος βιώνει την κατάσταση ως απουσία ή και ως απώλεια , απαραίτητη προϋπόθεση σε αυτή τη περίπτωση είναι η μη αναπλήρωση των συναισθημάτων από άλλο πρόσωπο πχ πατέρας, γιαγιά κτλ.

Τα συμπτώματα που παρατηρούνται  είναι η αδιαφορία  και έλλειψη αλληλεπίδρασης

– γκρίνια και απουσία κοινωνικού χαμόγελου,

-προβλήματα στη σίτιση , χαμηλό σωματικό βάρος και τελικά αναπτυξιακή καθυστέρηση.

 

Ας δούμε την κατάθλιψη στα παιδιά  παρά το γεγονός ότι πολλοί θέλουν να συσχετίζουν την παιδική ηλικία με περίοδο ξεγνοιασιάς ,χαράς, έλλειψης ευθυνών , αυτό δεν είναι πάντα  εφικτό .  Η ζωή έχει γίνει πολύ περίπλοκη στην εποχή μας. Ως αποτέλεσμα, τα παιδιά έρχονται

αντιμέτωπα με νέες προκλήσεις πολύ πιο συχνά και πιο έντονα απ’ ότι στο παρελθόν. Τα συμπτώματα της παιδικής κατάθλιψης περιλαμβάνουν νεύρα, θυμό, θλίψη, κοινωνική απόσυρση,χαμηλή αυτοεκτίμηση και αίσθημα ενοχής , δυσκολία στη διατήρηση της συγκέντρωσης  , διάσπαση προσοχής , διαταραχές του ύπνου και της διατροφής, πτώση των επιδόσεων, σωματικές αιτιάσεις που έχουν ¨περίεργη ¨ ανταπόκριση στις φαρμακευτικές θεραπείες.

 

Στην εφηβεία η διάγνωση της κατάθλιψης είναι αρκετά  δυσκολότερη.                                                                           Η εφηβεία συχνά περιγράφεται με όρους που θα ταίριαζαν στην περίπτωση ενός καταθλιπτικού επεισοδίου .

Συναισθήματα  όπως  λύπη, ευερεθιστότητα,εκρήξεις θυμού, απόσυρση – ατελείωτες ώρες κλεισμένος στο δωμάτιο του – ,  αδιαφορία και βαρεμάρα .

Συμπεριφορές όπως να χτυπάει την πόρτα του δωματίου του με δύναμη, να σπρώχνει τον γονιό του, να μιλάει απαξιωτικά για τους άλλους , να κάνει σκασιαρχείο , να καπνίζει , να πίνει αλκοόλ, να καταστρατηγεί τα όρια. Συχνά παρατηρούμε συναισθήματα ντροπής ,ενοχής και  απογοήτευσης , να εναλλάσσονται με πάθος και αποφασιστικότητα.

Δηλαδή μία ταχεία εναλλαγή της διάθεσης  που συχνά δεν ξεπερνάει τα όρια του ¨φυσιολογικού¨ .

Η κλινική κατάθλιψη στους εφήβους έχει κοινά χαρακτηριστικά αλλά και διαφορές από εκείνη των παιδιών ή των ενηλίκων. Οι περισσότεροι έφηβοι δεν αποκαλύπτουν την κατάθλιψή τους .

Συνήθως επιθυμούν την κοινωνική συναναστροφή  και έχουν εξωσχολικές δραστηριότητες.

Μπορεί να  λένε ότι δεν τους αγαπούν οι άλλοι , ενώ  έχουν πολλούς φίλους που τον/την αναζητούν συχνά.  Μπορεί να έχουν έντονη ευερεθιστότητα , ψυχοκινητική επιβράδυνση , έλλειψη αποφασιστικότητας , να παρουσιάζουν διατροφικές διαταραχές , να καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες αλκοόλ , να βάζουν συχνά τον εαυτό τους σε κίνδυνο , όχι σπάνια παρατηρείται αυτοκτονικός ιδεασμός ή σωματικές αυτοκαταστροφικές πράξεις όπως κάψιμο με κερί, γρατζουνιές με αιχμηρό αντικείμενο, ή με τα νύχια του κ.α.  Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι τα συμπτώματα της κατάθλιψης μπορεί να αλλάξουν μορφή είτε ανά περιόδους είτε κάτω από διαφορετικές συνθήκες.                                                                                                                                                      Η απόπειρα αυτοκτονίας συνδέεται  με την κατάθλιψη όπως και τα αυτοκτονικά  ισοδύναμα δηλαδή συμπεριφορές που θέτουν σε κίνδυνο τη ζωή ή την σωματική ακεραιότητα , χωρίς να υπάρχει συνειδητή επιθυμία θανάτου. Η καταθλιπτική συμπτωματολογία από μόνη της δεν προεικάζει την αυτοκτονικότητα.

Δεν είναι απαραίτητο όλα τα παιδιά να έχουν όλα αυτά τα  συμπτώματα. Στην πραγματικότητα, τα περισσότερα θα εμφανίσουν διαφορετικά συμπτώματα σε διαφορετικές χρονικές περιόδους και υπό διαφορετικές συνθήκες.

 

Ποια είναι η θεραπευτική αντιμετώπιση άμεση και πολύπλευρη

φαρμακοθεραπεία όταν το κρίνει απαραίτητο ο Παιδοψυχίατρος και με τη σύμφωνη γνώμη των γονιών.

ψυχοθεραπευτική υποστήριξη ( ατομική , οικογενειακή ψυχοθεραπεία από πιστοποιημένο ψυχοθεραπευτή)

συμβουλευτική γονέων

μακροχρόνια παρακολούθηση.

 

Η κλινική κατάθλιψη αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά στην πλειονότητα των περιπτώσεων , απαραίτητη προϋπόθεση  είναι η άμεση κινητοποίηση των γονιών και η αναζήτηση Παιδοψυχιατρικής αντιμετώπισης . Η άρνηση των συμπτωμάτων και κατ επέκταση της ψυχιατρικής διάγνωσης αυξάνει τον κίνδυνο της αυτοκαταστοφικότητας καθώς και τη  μετάπτωση σε χρόνια μορφή .

 

 

 

Please follow and like us:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

WP2FB Auto Publish Powered By : XYZScripts.com
Αρέσει σε %d bloggers: